ಶ್ಲೋಕ ೧೮ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ
ದ್ರುಪದೋ ದ್ರೌಪದೇಯಾಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ ಪೃಥಿವೀಪತೇ ।
ಸೌಭದ್ರಶ್ಚ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಶಂಖಾನ್ದಧ್ಮುಃ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ ॥ ೧-೧೮॥
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ದ್ರುಪದಃ | ದ್ರುಪದನು |
| ದ್ರೌಪದೇಯಾಃ | ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳು |
| ಚ | ಮತ್ತು |
| ಸರ್ವಶಃ | ಎಲ್ಲರೂ |
| ಪೃಥಿವೀಪತೇ | ಎಲೈ ಭೂಪತಿಯೇ (ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನೇ) |
| ಸೌಭದ್ರಃ | ಸುಭದ್ರೆಯ ಮಗ (ಅಭಿಮನ್ಯು) |
| ಮಹಾಬಾಹುಃ | ಮಹಾಬಾಹುವು |
| ಶಂಖಾನ್ | ಶಂಖಗಳನ್ನು |
| ದಧ್ಮುಃ | ಎಲ್ಲರೂ ಊದಿದರು |
| ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ | ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ |
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಸಂಜಯನು ಇಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ (ಪೃಥಿವೀಪತೇ) ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯ ಶಂಖನಾದದ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಊದಿದರೆಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
drupado draupadeyāśca sarvaśaḥ pṛthivīpate |
saubhadraśca mahābāhuḥ śaṅkhāndadhmuḥ pṛthakpṛthak || 1-18||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| drupadaḥ | Drupada |
| draupadeyāḥ | the sons of Draupadī |
| ca | and |
| sarvaśaḥ | all, in every respect |
| pṛthivīpate | O lord of the earth (Dhṛtarāṣṭra) |
| saubhadraḥ | the son of Subhadrā (Abhimanyu) |
| mahābāhuḥ | mighty-armed |
| śaṅkhān | conches |
| dadhmuḥ | they all blew |
| pṛthakpṛthak | separately, each one |
Commentary
Sañjaya directly addresses Dhṛtarāṣṭra here (pṛthivīpate) as he concludes the description of the Pāṇḍava side's conch-blowing, emphasizing that every major warrior sounded his own conch individually.