೨.೧.೧೨ — ಅಪಪರಿಬಹಿರಞ್ಚವಃ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾ

apaparibahirañcavaḥ pañcamyā

ವರ್ಗ: ವಿಧಿ ಸೂತ್ರ
ಪದಚ್ಛೇದ: ಅಪ + ಪರಿ + ಬಹಿಃ + ಅಞ್ಚವಃ · ಪಞ್ಚಮ್ಯಾ
ಅನ್ವಯ (ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ): ಆಕಡಾರಾತ್ ಏಕಾ ಸಂಜ್ಞಾ · ಪ್ರಾಕ್ಕಡಾರಾತ್ಸಮಾಸಃ · ಸುಪ್ಸುಪಾ · ವಿಭಾಷಾ · ಅವ್ಯಯೀಭಾವಃ
ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ: ಅಪ-ಪರಿ-ಬಹಿಃ-ಅಞ್ಚವಃ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾ ಸುಪಾ ಸಹ ವಿಭಾಷಾ ಅವ್ಯಯೀಭಾವಸಮಾಸಃ

ಅರ್ಥ: 'ಅಪ', 'ಪರಿ', 'ಬಹಿ', ಏತೇ ಶಬ್ದಾಃ, ತಥಾ ಚ 'ಅಞ್ಚ್' ಧಾತುನಿರ್ಮಿತಾ' ಶಬ್ದಾಃ (ಯಥಾ - ಪ್ರಾಚ್, ಪ್ರತ್ಯಚ್, ಉದಚ್ ಆದಯಃ) ಪಞ್ಚಮ್ಯನ್ತೇನ ಸಮರ್ಥೇನ ಸಹ ವಿಕಲ್ಪೇನ ಸಮಸ್ಯನ್ತೇ । ಅಸ್ಯ ಸಮಾಸಸ್ಯ
'ಅವ್ಯಯೀಭಾವಃ' ಇತಿ ಸಂಜ್ಞಾ ಭವತಿ ।
Meaning: The words 'अप', 'परि', 'बहि' and the words generated from the verb 'अञ्च्' (E.g. प्राच्, प्रत्यच्, उदच् etc) optionally undergo a समास with related पञ्चम्यन्त word; and the समास is called अव्ययीभावसमास.

← ಪಾದ ೨.೧