೪.೨.೪೬ — ಚರಣೇಭ್ಯೋ ಧರ್ಮವತ್

caraṇebhyo dharmavat

ವರ್ಗ: ಅತಿದೇಶ ಸೂತ್ರ — ಧರ್ಮಾರ್ಥಾತಿದೇಶಃ
ಪದಚ್ಛೇದ: ಚರಣೇಭ್ಯಃ · ಧರ್ಮವತ್
ಅನ್ವಯ (ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ): ಪ್ರತ್ಯಯಃ · ಪರಶ್ಚ · ಆದ್ಯುದಾತ್ತಶ್ಚ · ಙ್ಯಾಪ್ಪ್ರಾತಿಪದಿಕಾತ್ · ತದ್ಧಿತಾಃ · ಪ್ರಾಗ್ದೀವ್ಯತೋಽಣ್ · ಸಮರ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಾದ್ವಾ
ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ: ತಸ್ಯ ಸಮೂಹಃ (ಇತಿ) ಚರಣೇಭ್ಯಃ ಧರ್ಮವತ್

ಅರ್ಥ: ಚರಣವಾಚಿಭ್ಯಃ (= ಪದ್ಯಪಙ್ಕ್ತಿವಾಚಿಭ್ಯಃ ) ಪ್ರಾತಿಪದಿಕೇಭ್ಯಃ 'ಚರಣಾತ್ ಧರ್ಮಾಮ್ನಾನಯೋಃ ಇಷ್ಯತೇ' ಅನೇನ ವಾರ್ತ್ತಿಕೇನ ಉಕ್ತಾಃ ಪ್ರತ್ಯಯಾಃ 'ತಸ್ಯ ಸಮೂಹಃ' ಅಸ್ಮಿನ್ ಅರ್ಥೇ ಅಪಿ ವಿಧೀಯನ್ತೇ ।
Meaning: For the words that represent the names of stanzas of a poem, the प्रत्ययाः that are applicable in the meaning given by the वार्त्तिक 'चरणात् धर्माम्नानयोः इष्यते' should also be used in the meaning of 'तस्य समूहः' as well.

← ಪಾದ ೪.೨