೪.೨.೫೨ — ವಿಷಯೋ ದೇಶೇ
viṣayo deśe
ವರ್ಗ: ವಿಧಿ ಸೂತ್ರ
ಪದಚ್ಛೇದ: ವಿಷಯಃ · ದೇಶೇ
ಅನ್ವಯ (ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ): ಪ್ರತ್ಯಯಃ · ಪರಶ್ಚ · ಆದ್ಯುದಾತ್ತಶ್ಚ · ಙ್ಯಾಪ್ಪ್ರಾತಿಪದಿಕಾತ್ · ತದ್ಧಿತಾಃ · ಪ್ರಾಗ್ದೀವ್ಯತೋಽಣ್ · ಸಮರ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಾದ್ವಾ
ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ: 'ತಸ್ಯ ವಿಷಯೋ ದೇಶೇ' (ಇತಿ) ಸಮರ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಾತ್ ಪರಃ ತದ್ಧಿತಃ ಪ್ರತ್ಯಯಃ ಅಣ್ ವಾ
ಅರ್ಥ: ಷಷ್ಠೀಸಮರ್ಥಾತ್ 'ವಿಷಯ' ಶಬ್ದೇ ಪರೇ ದೇಶಸ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಂ ಕರ್ತುಮ್ ಯಥಾವಿಹಿತಃ ತದ್ಧಿತಪ್ರತ್ಯಯಃ ಭವತಿ ।
Meaning: When the word विषय is used to indicate the meaning of देश (ग्रामसमुदाय), then the षष्ठीसमर्थ with which the word विषय is associated gets an appropriate तद्धितप्रत्यय.