೪.೨.೭೪ — ಉದಕ್ ಚ ವಿಪಾಶಃ
udak ca vipāśaḥ
ವರ್ಗ: ವಿಧಿ ಸೂತ್ರ
ಪದಚ್ಛೇದ: ಉದಕ್ · ಚ · ವಿಪಾಶಃ
ಅನ್ವಯ (ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ): ಪ್ರತ್ಯಯಃ · ಪರಶ್ಚ · ಆದ್ಯುದಾತ್ತಶ್ಚ · ಙ್ಯಾಪ್ಪ್ರಾತಿಪದಿಕಾತ್ · ತದ್ಧಿತಾಃ · ಪ್ರಾಗ್ದೀವ್ಯತೋಽಣ್ · ಸಮರ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಾದ್ವಾ
ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ: ವಿಪಾಶಃ ಉದಕ್ ಕೂಪೇಷು 'ತದಸ್ಮಿನ್ನಸ್ತೀತಿ ದೇಶೇ ತನ್ನಾಮ್ನಿ , ತೇನ ನಿರ್ವೃತ್ತಮ್ , ತಸ್ಯ ನಿವಾಸಃ , ಅದೂರಭವಶ್ಚ' (ಇತಿ) ಪ್ರಾಗ್ದೀವ್ಯತೀಯಃ ಪ್ರತ್ಯಯಃ ಅಞ್
ಅರ್ಥ: 'ವಿಪಾಶ್' ನದ್ಯಾಃ ಉತ್ತರದಿಶಿ ಯೇ ಕೂಪಾಃ ಸನ್ತಿ, ತೇಷಾಮ್ ನಾಮ್ನಃ ಚತುರರ್ಥೇಷು ನಿರ್ದೇಶಂ ಕರ್ತುಮಞ್-ಪ್ರತ್ಯಯಃ ಭವತಿ ।
Meaning: In the context of चतुरर्थाः, to indicate the name of a well by referring to a word having one or two स्वराः, अञ् प्रत्यय is used if the well exists in the northern region of the river विपाश् .