೫.೧.೮೭ — ರಾತ್ರ್ಯಹಸ್ಸಂವತ್ಸರಾಚ್ಚ
rātryahassaṃvatsarācca
ವರ್ಗ: ವಿಧಿ ಸೂತ್ರ
ಪದಚ್ಛೇದ: ರಾತ್ರಿ + ಅಹಃ + ಸಂವತ್ಸರಾತ್ · ಚ
ಅನ್ವಯ (ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ): ಪ್ರತ್ಯಯಃ · ಪರಶ್ಚ · ಆದ್ಯುದಾತ್ತಶ್ಚ · ಙ್ಯಾಪ್ಪ್ರಾತಿಪದಿಕಾತ್ · ತದ್ಧಿತಾಃ · ಪ್ರಾಗ್ವತೇಷ್ಠಞ್ · ಕಾಲಾತ್ · ಸಮರ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಾದ್ವಾ
ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ: 'ತಮಧೀಷ್ಟೋ ಭೃತೋ ಭೂತೋ ಭಾವೀ' (ತಥಾ) 'ತೇನ ನಿರ್ವೃತ್ತಮ್' (ಇತಿ) ರಾತ್ರಿ-ಅಹಃ-ಸಂವತ್ಸರಾತ್ ದ್ವಿಗೋಃ ಖಃ ವಾ
ಅರ್ಥ: 'ಅಧೀಷ್ಟಃ', 'ಭೃತಃ', 'ಭೂತಃ', ತಥಾ 'ಭಾವೀ' ಏತೇಷು ಅರ್ಥೇಷು ದ್ವಿತೀಯಾಸಮರ್ಥಾತ್, ತಥಾ ಚ 'ನಿರ್ವೃತ್ತಮ್' ಅಸ್ಮಿನ್ ಅರ್ಥೇ ತೃತೀಯಾಸಮರ್ಥಾತ್ ದ್ವಿಗು-ಶಬ್ದಸ್ಯ ಉತ್ತರಪದೇ ವಿದ್ಯಮಾನೇಭ್ಯಃ 'ರಾತ್ರಿ'/'ಅಹನ್'/'ಸಂವತ್ಸರ' ಶಬ್ದೇಭ್ಯಃ ವಿಕಲ್ಪೇನ ಖ-ಪ್ರತ್ಯಯಃ ಭವತಿ ।