೫.೨.೧೨೮ — ದ್ವನ್ದ್ವೋಪತಾಪಗರ್ಹ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಿಸ್ಥಾದಿನಿಃ

dvandvopatāpagarhyāt prāṇisthādiniḥ

ವರ್ಗ: ವಿಧಿ ಸೂತ್ರ
ಪದಚ್ಛೇದ: ದ್ವನ್ದ್ವ + ಉಪತಾಪ + ಗರ್ಹ್ಯಾತ್ · ಪ್ರಾಣಿಸ್ಥಾತ್ · ಇನಿಃ
ಅನ್ವಯ (ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ): ಪ್ರತ್ಯಯಃ · ಪರಶ್ಚ · ಆದ್ಯುದಾತ್ತಶ್ಚ · ಙ್ಯಾಪ್ಪ್ರಾತಿಪದಿಕಾತ್ · ತದ್ಧಿತಾಃ · ಸಮರ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಾದ್ವಾ
ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ: 'ತತ್ ಅಸ್ಯ, ಅಸ್ಮಿನ್ ಅಸ್ತೀತಿ' (ಇತಿ) ಪ್ರಾಣಿಸ್ಥಾತ್ ಅತಃ ದ್ವನ್ದ್ವ-ಉಪತಾಪ-ಗರ್ಹ್ಯಾತ್ ಇನಿಃ

ಅರ್ಥ: 'ಅಸ್ಯ ಅಸ್ತಿ' ತಥಾ 'ಅಸ್ಮಿನ್ ಅಸ್ತಿ' ಏತಯೋಃ ಅರ್ಥಯೋಃ ದ್ವನ್ದ್ವಸಮಾಸೇನ ನಿರ್ಮಿತೇಭ್ಯಃ ಶಬ್ದೇಭ್ಯಃ, ರೋಗವಾಚಿಭ್ಯಃ ಶಬ್ದೇಭ್ಯಃ ತಥಾ ಚ ನಿನ್ದಾವಾಚಿಭ್ಯಃ ಹ್ರಸ್ವ-ಅಕಾರಾನ್ತಶಬ್ದೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಥಮಾಸಮರ್ಥೇಭ್ಯಃ 'ಪ್ರಾಣಿಷು ಸ್ಥಿತಮ್' ಅಸ್ಮಿನ್ ಸನ್ದರ್ಭೇ ಇನಿ-ಪ್ರತ್ಯಯಃ ಭವತಿ ।

← ಪಾದ ೫.೨