೫.೩.೮೦ — ಪ್ರಾಚಾಮುಪಾದೇರಡಜ್ವುಚೌ ಚ

prācāmupāderaḍajvucau ca

ವರ್ಗ: ವಿಧಿ ಸೂತ್ರ
ಪದಚ್ಛೇದ: ಪ್ರಾಚಾಮ್ · ಉಪಾದೇಃ · ಅಡಚ್ + ವುಚೌ · ಚ
ಅನ್ವಯ (ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ): ಪ್ರತ್ಯಯಃ · ಪರಶ್ಚ · ಆದ್ಯುದಾತ್ತಶ್ಚ · ಙ್ಯಾಪ್ಪ್ರಾತಿಪದಿಕಾತ್ · ತದ್ಧಿತಾಃ · ಪ್ರಾಗಿವಾತ್ಕಃ · ವಾ
ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ: ಅನುಕಮ್ಪಾಯಾಮ್ ನೀತೌ ತದ್ಯುಕ್ತಾತ್ ಉಪಾದೇಃ ಬಹ್ವಚಃ ಮನುಷ್ಯನಾಮ್ನಃ ಪ್ರಾಚಾಮ್ ಅಡಚ್-ವುಚೌ ಚ

ಅರ್ಥ: ಅನುಕಮ್ಪಾಯಾಮ್ ಗಮ್ಯಮಾನಾಯಾಮನುಕಮ್ಪಾಯಾಃ ಕರ್ಮಪದಮ್, ತಥಾ ಚ ನೀತಿಪೂರ್ವಕ-ಅನುಕಮ್ಪಾಯಾಮ್ ಗಮ್ಯಮಾನಾಯಾಮನುಕಮ್ಪಾಯಾಃ ಸಾಧನಮ್ - ಏತೇಷು ಕಿಞ್ಚನ ಯದಿ ಮನುಷ್ಯಸ್ಯ 'ಉಪ' ಇತ್ಯನೇನ ಪ್ರಾರಭ್ಯಮಾಣಮ್ ನಾಮ ತಥಾ ಚ ಬಹ್ವಚ್ ಅಸ್ತಿ, ತರ್ಹಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ವಾರ್ಥೇ ಪ್ರಾಚಾಮ್ ವೈಯಾಕರಣಾನಾಮ್ ಮತೇನ ವಿಕಲ್ಪೇನ 'ಅಡಚ್' ತಥಾ 'ವುಚ್' ಪ್ರತ್ಯಯೌ ಭವತಃ ।

← ಪಾದ ೫.೩