೫.೪.೧೦೨ — ದ್ವಿತ್ರಿಭ್ಯಾಮಞ್ಜಲೇಃ
dvitribhyāmañjaleḥ
ವರ್ಗ: ವಿಧಿ ಸೂತ್ರ
ಪದಚ್ಛೇದ: ದ್ವಿ + ತ್ರಿಭ್ಯಾಮ್ · ಅಞ್ಜಲೇಃ
ಅನ್ವಯ (ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ): ಪ್ರತ್ಯಯಃ · ಪರಶ್ಚ · ಆದ್ಯುದಾತ್ತಶ್ಚ · ಙ್ಯಾಪ್ಪ್ರಾತಿಪದಿಕಾತ್ · ತದ್ಧಿತಾಃ · ಸಮಾಸಾನ್ತಾಃ · ವಾ
ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ: ತತ್ಪುರುಷಸ್ಯದ್ವಿಗೋಃ ದ್ವಿ-ತ್ರಿಭ್ಯಾಮಞ್ಜಲೇಃ ಅತದ್ಧಿತಲುಕಿ ಟಚ್ ಪ್ರಾಚಾಮ್
ಅರ್ಥ: ಯಸ್ಮಿನ್ ದ್ವಿಗುಸಮಾಸೇ ಪೂರ್ವಪದಮ್ 'ದ್ವಿ' ಉತ 'ತ್ರಿ' ಏತಯೋಃ ಕಿಞ್ಚನ ಅಸ್ತಿ ತಥಾ ಚ ಉತ್ತರಪದಮ್ 'ಅಞ್ಜಲಿ' ಇತಿ ಶಬ್ದಃ ಅಸ್ತಿ, ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾಚಾಮಾಚಾರ್ಯಾಣಾಮ್ ಮತೇನ 'ಟಚ್' ಇತಿ ಸಮಾಸಾನ್ತಪ್ರತ್ಯಯಃ ಭವತಿ । ಪರನ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯಾಯಾಮ್ ದ್ವಿಗುನಿಮಿತ್ತಕಸ್ಯ ತದ್ಧಿತಪ್ರತ್ಯಯಸ್ಯ ಲುಕ್ ಭವತಿ ಚೇತ್ ಟಚ್-ಪ್ರತ್ಯಯಃ ನ ವಿಧೀಯತೇ ।