೬.೧.೧೦೩ — ತಸ್ಮಾಚ್ಛಸೋ ನಃ ಪುಂಸಿ
tasmācchaso naḥ puṃsi
ವರ್ಗ: ವಿಧಿ ಸೂತ್ರ
ಪದಚ್ಛೇದ: ತಸ್ಮಾತ್ · ಶಸಃ · ನಃ · ಪುಂಸಿ
ಅನ್ವಯ (ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ): ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್ · ಏಕಃ ಪೂರ್ವಪರಯೋಃ
ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ: ಪ್ರಥಮಯೋಃ ಪೂರ್ವಸವರ್ಣಃ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುಁಸಿ ಶಸಃ ನಃ
ಅರ್ಥ: ಪುಂಲಿಙ್ಗಶಬ್ದಾತ್ ಶಸ್-ಪ್ರತ್ಯಯೇ ಪರೇ “ಪ್ರಥಮಯೋಃ ಪೂರ್ವಸವರ್ಣಃ” 6.1.102 ಇತಿ ಸೂತ್ರೇಣ ಪೂರ್ವಸವರ್ಣದೀರ್ಘೇ ಕೃತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಅನನ್ತರಮ್ ವಿದ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಶಸ್-ಪ್ರತ್ಯಯಸ್ಯ ಸಕಾರಸ್ಯ ನಕಾರಾದೇಶಃ ಭವತಿ ।
Meaning: When the rule 'प्रथमयोः पूर्वसवर्णः' is used to create a पूर्वसवर्णदीर्घ for a पुंलिङ्ग word in presence of the शस्-प्रत्यय, then the सकार of the शस्-प्रत्यय is converted to नकार.