೮.೩.೪೭ — ಅಧಃಶಿರಸೀ ಪದೇ

adhaḥśirasī pade

ವರ್ಗ: ವಿಧಿ ಸೂತ್ರ
ಪದಚ್ಛೇದ: ಅಧಃ + ಶಿರಸೀ · ಪದೇ
ಅನ್ವಯ (ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ): ಪದಸ್ಯ · ಪೂರ್ವತ್ರಾಸಿದ್ಧಮ್ · ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ: ಅಧಃ-ಶಿರಸೋಃ ಸಮಾಸೇ ವಿಸರ್ಜನೀಯಸ್ಯ ನಿತ್ಯಮ್ ಸಃ ಪದೇ, ಅನುತ್ತರಪದಸ್ಥಸ್ಯ

ಅರ್ಥ: ಸಮಾಸಸ್ಯ ವಿಷಯೇ - ಅಧಃ ತಥಾ ಶಿರಃ ಏತಯೋಃ ವಿಸರ್ಗಸ್ಯ 'ಪದ' ಶಬ್ದೇ ಪರೇ ನಿತ್ಯಮ್ ಸಕಾರಾದೇಶಃ ಭವತಿ । ಪರನ್ತು ಪೂರ್ವಪದಮ್ ಸ್ವಯಮ್ ಕಶ್ಚನ ಸಮಾಸಃ ಅಸ್ತಿ ಚೇತ್ ಅಯಮ್ ಸಕಾರಾದೇಶಃ ನಿಷಿಧ್ಯತೇ ।
Meaning: While doing a समास, if the पूर्वपद is either the word अधः or the word शिरः and if the the उत्तरपद the word पद, then then the विसर्ग of the पूर्वपद is converted to सकार. However, if the पूर्वपद is itself a समास, then this सकारादेश does not happen.

← ಪಾದ ೮.೩