ಶ್ಲೋಕ ೩೧ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ

ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಚ ಪಶ್ಯಾಮಿ ವಿಪರೀತಾನಿ ಕೇಶವ ।
ನ ಚ ಶ್ರೇಯೋಽನುಪಶ್ಯಾಮಿ ಹತ್ವಾ ಸ್ವಜನಮಾಹವೇ ॥ ೧-೩೧॥

ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)

ಪದ	ಅರ್ಥ
ನಿಮಿತ್ತಾನಿ	ಶಕುನಗಳನ್ನು
ಚ	ಮತ್ತು
ಪಶ್ಯಾಮಿ	ನೋಡುತ್ತೇನೆ
ವಿಪರೀತಾನಿ	ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ
ಕೇಶವ	ಎಲೈ ಕೇಶವ (ಕೃಷ್ಣ)
ನ	ಇಲ್ಲ
ಶ್ರೇಯಃ	ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು
ಅನುಪಶ್ಯಾಮಿ	ಮುಂದೆ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ
ಹತ್ವಾ	ಕೊಂದು
ಸ್ವಜನಂ	ಸ್ವಜನರನ್ನು
ಆಹವೇ	ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಅರ್ಜುನನ ಆಂತರಿಕ ದೈಹಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ವರ್ಣನೆಯ ನಂತರ, ಅವನ ತಾರ್ಕಿಕ/ನೈತಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ (ಶ್ಲೋಕ ೩೧ರಿಂದ ಮುಂದೆ). ಮೊದಲಿಗೆ ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನೂ, ನಂತರ ಸ್ವಜನವಧೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನೈತಿಕ ವಾದಗಳನ್ನೂ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

---

nimittāni ca paśyāmi viparītāni keśava |
na ca śreyo'nupaśyāmi hatvā svajanamāhave || 1-31||

Word Meanings (Word Level)

Word	Meaning
nimittāni	omens
ca	and
paśyāmi	I see
viparītāni	adverse, contrary
keśava	O Keśava (Kṛṣṇa)
na	not
śreyaḥ	good, benefit
anupaśyāmi	I foresee
hatvā	having killed
svajanam	one's own kinsmen
āhave	in battle

Commentary

After describing his physical distress, Arjuna's rational/moral objections begin here (from verse 31 onward). He first cites unfavorable omens, then goes on to present moral arguments against killing his own kin.