ಶ್ಲೋಕ ೧೬ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ
ಅನಪೇಕ್ಷಃ ಶುಚಿರ್ದಕ್ಷ ಉದಾಸೀನೋ ಗತವ್ಯಥಃ ।
ಸರ್ವಾರಂಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ ಯೋ ಮದ್ಭಕ್ತಃ ಸ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ॥ ೧೨-೧೬॥
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಅನಪೇಕ್ಷಃ | ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದವನು |
| ಶುಚಿಃ | ಶುದ್ಧನು |
| ದಕ್ಷಃ | ಚತುರನು (ಕುಶಲನು) |
| ಉದಾಸೀನಃ | ಉದಾಸೀನನು (ತಟಸ್ಥನು) |
| ಗತವ್ಯಥಃ | ವ್ಯಥೆಯಿಲ್ಲದವನು |
| ಸರ್ವಾರಂಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ | ಎಲ್ಲಾ (ಸ್ವಾರ್ಥಪ್ರೇರಿತ) ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು |
| ಯಃ | ಯಾರು |
| ಮದ್ಭಕ್ತಃ | ನನ್ನ ಭಕ್ತನು |
| ಸಃ | ಅವನು |
| ಮೇ | ನನಗೆ |
| ಪ್ರಿಯಃ | ಪ್ರಿಯನು |
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಇಲ್ಲಿ "ಯೋ ಮದ್ಭಕ್ತಃ ಸ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ" ಎಂಬ ಪಲ್ಲವಿ ಪುನಃ ಬರುತ್ತದೆ, ಈ ಬಾರಿ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ (ಅನಪೇಕ್ಷಃ), ಶುದ್ಧ (ಶುಚಿಃ), ಚತುರ (ದಕ್ಷಃ), ಉದಾಸೀನ (ಉದಾಸೀನಃ) ಮತ್ತು ವ್ಯಥೆಯಿಲ್ಲದ (ಗತವ್ಯಥಃ) ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ. ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸದಿರುವುದು (ಸರ್ವಾರಂಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ) ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ.
anapekṣaḥ śucirdakṣa udāsīno gatavyathaḥ |
sarvārambhaparityāgī yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ || 12-16||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| anapekṣaḥ | free from expectation/desire |
| śuciḥ | pure |
| dakṣaḥ | skillful, efficient |
| udāsīnaḥ | indifferent, neutral |
| gatavyathaḥ | free from distress/anxiety |
| sarvārambhaparityāgī | one who has given up all (self-motivated) undertakings |
| yaḥ | who |
| madbhaktaḥ | My devotee |
| saḥ | he |
| me | to Me |
| priyaḥ | dear |
Commentary
The refrain "yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ" returns, this time paired with qualities of inner purity and non-attachment. The renunciation of new self-driven undertakings (sarvārambhaparityāga) is singled out here.