ಶ್ಲೋಕ ೧೭ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ

ಯೋ ನ ಹೃಷ್ಯತಿ ನ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ನ ಶೋಚತಿ ನ ಕಾಂಕ್ಷತಿ ।
ಶುಭಾಶುಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ ಭಕ್ತಿಮಾನ್ಯಃ ಸ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ॥ ೧೨-೧೭॥

ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)

ಪದ	ಅರ್ಥ
ಯಃ	ಯಾರು
ನ	ಇಲ್ಲ
ಹೃಷ್ಯತಿ	ಹಿಗ್ಗುತ್ತಾನೆ (ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ)
ದ್ವೇಷ್ಟಿ	ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾನೆ
ಶೋಚತಿ	ದುಃಖಿಸುತ್ತಾನೆ
ಕಾಂಕ್ಷತಿ	ಬಯಸುತ್ತಾನೆ
ಶುಭಾಶುಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ	ಶುಭ-ಅಶುಭಗಳೆರಡನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದವನು
ಭಕ್ತಿಮಾನ್	ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು
ಸಃ	ಅವನು
ಮೇ	ನನಗೆ
ಪ್ರಿಯಃ	ಪ್ರಿಯನು

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಇಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವಿ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಬರುತ್ತದೆ ("ಭಕ್ತಿಮಾನ್ ... ಸ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ" ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ). ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನಸಿಕ ಸಮತೋಲನ - ಹಿಗ್ಗದೆ (ಹೃಷ್ಯತಿ), ದ್ವೇಷಿಸದೆ (ದ್ವೇಷ್ಟಿ), ದುಃಖಿಸದೆ (ಶೋಚತಿ), ಬಯಸದೆ (ಕಾಂಕ್ಷತಿ) ಇವ್ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಸಿಲುಕದೆ, ಶುಭಾಶುಭ ಫಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಪೇಕ್ಷನಾಗಿರುವುದೇ (ಶುಭಾಶುಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ) ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಯ (ಭಕ್ತಿಮಾನ್) ಲಕ್ಷಣ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ಸಾರುತ್ತಾನೆ.

---

yo na hṛṣyati na dveṣṭi na śocati na kāṅkṣati |
śubhāśubhaparityāgī bhaktimānyaḥ sa me priyaḥ || 12-17||

Word Meanings (Word Level)

Word	Meaning
yaḥ	who
na	not
hṛṣyati	rejoices
dveṣṭi	hates
śocati	grieves
kāṅkṣati	desires, longs for
śubhāśubhaparityāgī	one who has renounced both good and evil (actions)
bhaktimān	possessed of devotion
saḥ	he
me	to Me
priyaḥ	dear

Commentary

The refrain returns a third time (as "bhaktimān ... sa me priyaḥ"). Complete equanimity — untouched by joy, hatred, grief, or craving, and indifferent to auspicious or inauspicious outcomes — is proclaimed the true mark of devotion.